مدیرعامل مرکز نوآوری مهندسی و ساخت بیلدزآپ(دکتر محمد بروجردی) در رویداد راهبردی «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» حضور یافت؛ رویدادی که در آن دکتر حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، از رویکرد جدید این معاونت برای حرکت از «دانشبنیان» و «فناوریبنیان» به سمت «قدرتبنیان» خبر داد.
این رویداد روز شنبه سوم مردادماه در مرکز همایشهای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران (سالن اجلاس سران) و با حضور مدیران و فعالان زیستبوم علم، فناوری، نوآوری و سرمایهگذاری کشور برگزار شد. مدیرعامل مرکز نوآوری مهندسی و ساخت بیلدزآپ نیز در این نشست حضور داشت و از نزدیک در جریان رویکردها و سیاستهای جدید معاونت علمی ریاست جمهوری قرار گرفت.
دکتر حسین افشین در این رویداد با اشاره به روند دو دهه فعالیت معاونت علمی، توسعه شرکتهای دانشبنیان، پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها، مراکز نوآوری و صندوقهای سرمایهگذاری را بخشی از دستاوردهای مهم این دوره دانست و تأکید کرد که اکنون زیستبوم علم و فناوری کشور نیازمند ورود به مرحلهای جدید است.
وی با تشریح مفهوم «پارادایم» گفت تغییر پارادایم به معنای تغییر نگاه و روش حل مسائل است و با توجه به تحولات داخلی و بینالمللی، سیاستگذاری علم و فناوری کشور نیز باید متناسب با نیازهای جدید بازتعریف شود.
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه، مسیر تحول علم و فناوری کشور را در سه مرحله «دانشبنیان»، «فناوریبنیان» و «قدرتبنیان» توضیح داد. بر اساس این نگاه، در مرحله نخست تمرکز بر تولید دانش و توسعه ظرفیتهای علمی کشور قرار داشت؛ در مرحله دوم، تلاش شد این دانش به فناوری، محصول و کسبوکار تبدیل شود و اکنون هدف، ایجاد قابلیتهایی است که بتوانند به قدرت و مزیت پایدار برای کشور تبدیل شوند.
افشین در تشریح رویکرد جدید تأکید کرد که برخورداری از یک فناوری یا محصول بهتنهایی به معنای برخورداری از قدرت فناورانه نیست. به گفته وی، قدرت زمانی ایجاد میشود که یک کشور بتواند فناوری را توسعه دهد، آن را به مقیاس برساند، زیرساختهای مورد نیاز را ایجاد کند و در نهایت از طریق شکلدهی به زنجیره ارزش، استانداردها و شبکههای همکاری، قابلیتهای پایدار ایجاد کند.
وی «ماموریتمحوری»، «قابلیتمحوری»، «شبکهمحوری»، «زیرساختمحوری» و «آیندهمحوری» را از ویژگیهای اصلی پارادایم قدرتبنیان عنوان کرد و بر نقش هماهنگ دانشگاه، صنعت، دولت، سرمایهگذاران و شرکتهای فناور در تحقق این رویکرد تأکید داشت.
یکی از محورهای مورد تأکید در این رویداد، تغییر نقش بازیگران زیستبوم نوآوری بود. افشین با اشاره به شتابدهندهها و مراکز نوآوری اظهار کرد که این مجموعهها باید از تمرکز صرف بر شکلگیری استارتاپها عبور کرده و در مسیر توسعه فناوریهای عمیق، حل مسائل واقعی صنعت و ایجاد قابلیتهای راهبردی نقشآفرینی کنند.
این بخش از رویکرد جدید معاونت علمی، ارتباط مستقیمی با مأموریت بیلدزآپ دارد. مرکز نوآوری مهندسی و ساخت بیلدزآپ با تمرکز تخصصی بر صنعت ساختمان، مهندسی و ساخت، تلاش میکند میان ظرفیتهای نوآورانه استارتاپها و نیازهای واقعی صنعت ارتباط برقرار کند و زمینه توسعه و مقیاسسازی راهکارهای فناورانه در این حوزه را فراهم سازد.
از این منظر، گذار از «فناوری» به «قابلیت» میتواند مسیر تازهای برای توسعه نوآوری در صنعت ساخت ایجاد کند؛ مسیری که در آن هدف صرفاً تولید یک محصول یا راهکار جدید نیست، بلکه ایجاد فناوریها و مدلهایی است که بتوانند بهصورت پایدار در صنعت به کار گرفته شوند، مقیاس پیدا کنند و در افزایش بهرهوری، کیفیت، تابآوری و رقابتپذیری صنعت ساختمان و زیرساخت کشور اثرگذار باشند.
معاون علمی رئیسجمهور همچنین بر ضرورت بازنگری در نظام ارزیابی علم و فناوری تأکید کرد و گفت معیارهای ارزیابی باید از تمرکز صرف بر میزان تولیدات و خروجیها به سمت سنجش «قابلیتهای ایجادشده» حرکت کنند. در این رویکرد، میزان اثرگذاری فناوری در حل مسائل کشور، ایجاد مزیت رقابتی، شکلگیری صنایع جدید و حضور در زنجیره ارزش، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
افشین همچنین توسعه زیرساختهایی مانند داده، توان پردازشی، آزمایشگاههای پیشرفته، زیرساختهای هوش مصنوعی و سازوکارهای تأمین مالی بلندمدت را از الزامات شکلگیری قدرت فناورانه دانست و بر ضرورت ایجاد شبکهای منسجم میان بازیگران مختلف زیستبوم نوآوری تأکید کرد.
حضور مدیرعامل بیلدزآپ در این رویداد، فرصتی برای شناخت دقیقتر جهتگیریهای جدید سیاستگذاری علم و فناوری کشور و بررسی فرصتهای پیشروی صنعت مهندسی و ساخت در این مسیر بود. این رویکرد میتواند زمینه تقویت نقش مراکز نوآوری تخصصی و شرکتهای فناور را در حل مسائل راهبردی صنعت و تبدیل نوآوریهای مقطعی به قابلیتهای پایدار فراهم کند.
پارادایم «قدرتبنیان» در صورت تحقق، میتواند نگاه به نوآوری را از «تولید فناوری» به «ساخت قابلیت» تغییر دهد؛ تغییری که برای صنایعی مانند ساختمان و زیرساخت، با مسائل پیچیده، نیاز به سرمایهگذاری بلندمدت و ضرورت افزایش بهرهوری و تابآوری، اهمیت ویژهای دارد.
بیلدزآپ نیز با تمرکز بر توسعه نوآوری در صنعت مهندسی و ساخت، این تحول در سیاستگذاری علم و فناوری را بهعنوان فرصتی برای تعمیق ارتباط میان استارتاپها، صنایع بزرگ، سرمایهگذاران و نهادهای سیاستگذار دنبال میکند تا مسیر توسعه راهکارهای فناورانه از مرحله ایده و محصول، به سمت ایجاد قابلیتهای پایدار و اثرگذار در صنعت حرکت کند.