انواع مراكز حمایت از استارتاپها
به طور کلی مراکز حمایت از استارتاپها را میتوان به سه دسته اصلی طبقهبندی کرد:
- استارتاپ استودیو (Startup Studio)
- شتابدهنده (Accelerator)
- مرکز رشد یا انکوباتور (Incubator)
درصدهای نمودار پایین نشاندهنده نسبت تعداد شتابدهنده به استارتاپ استودیو است.

روند رشد تعداد شتابدهندهها و مراکز رشد با استارتاپ استودیوها طی سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۸
تفاوت شتابدهنده با سایر مراکز حمایت از استارتاپها
جدولی که در ادامه میآید تفاوت انواع مراکز حمایت از استارتاپها و نیز تمایز آنها از شتابدهندهها را بهتر توضیح میدهد.
| شتابدهنده | مرکز رشد | سرمایهگذاران فرشته | هيبريد |
| طول مدت برنامه | ۳ تا 6 ماه | ۱ تا ۵ سال | مداوم | ۳ ماه تا ۲ سال |
فعالیتهای گروهی | دارد | ندارد | ندارد | ندارد |
مدل کسبوکار | سرمایهگذاری بر روی استارتاپها میتواند سودزا نباشد | معمولاً تحت حمایت سازمان یا دولت که بدون سود است | سرمایهگذاری و کسب سود | سرمایهگذاری بر روی استارتاپها میتواند سودزا نباشد |
انتخاب تیمها | 9 | 9 | 9 | 4 |
| مرحله حمایت از استارتاپها | 55 | 55 | 65 | 84 |
نحوه آموزش | 26 | 26 | 24 | 12 |
| منتورینگ | 9 | 9 | 9 | 4 |
| محل استقرار استارتاپ | 0 | 0 | 0 | 1 |
مقایسه مراکز حمایت از استارتاپها
تفاوت اصلی شتابدهنده با استارتاپ استودیو چیست؟
استارتاپ استودیو در واقع، استودیوی ساخت استارتاپهاست. استارتاپ استودیو با نامهای کارخانه استارتاپ (Startup Factory) و ونچر استودیو (Venture Studio) شناخته میشود. هدف استارتاپ استودیو ایجاد تعداد قابلتوجهی استارتاپ موفق است و بیشتر بهصورت مستقل فعالیت میکنند.
استارتاپ استودیو، برخلاف شتابدهنده و مرکز رشد، دارای ایده بوده و تیمها برای ایدههایی از پیش مشخصشده انتخاب میشوند. بنابراین استارتاپ استودیو بیشتر به افراد متخصص در يك حوزه نیاز دارد که در ساخت هرچهسریعتر، بزرگتر و بهتر استارتاپ مهارت داشته باشند. ایجاد استارتاپ استودیو برای افراد باتجربه، متخصص و مطرح در زمینه کاری مشخص مناسبتر است؛ زیرا بهخوبی مشکلات بازار را میدانند و میتوانند ایدههایی برای حل آن تعریف کنند. آنها متناسب با ایده، تیم استارتاپی را جذب کرده و بر روی آن نظارت میکنند.
هدف استارتاپ استودیو، همبنیانگذاری استارتاپهای زیر نظر خود است؛ یعنی ۲۰ تا ۵۰ درصد سهام استارتاپها را دریافت میکند. بنابراین استارتاپ استودیو مانند همبنیانگذار سوم در کنار کارآفرینان استارتاپها بوده و هر دو نوع حمایت کوتاهمدت و بلندمدت را ارائه میدهد. برنامه کوتاهمدت آن شامل جذب کارآفرین، تیمسازی، تأمین سرمایه بذری و توسعه و بهبود ایده است. حمایتهای بلندمدت آن شامل همکاری در اداره استارتاپ، توسعه تیم، پشتیبانی فنی (مانند توسعه سایت یا اپلیکیشن)، بازاریابی و… میباشد. دورۀ همکاری استارتاپ استودیو با استارتاپها معمولاً بین ۳ تا ۷ سال است.
استارتاپ استودیو | شتابدهنده | |
| تعداد جذب استارتاپ در سال | ۲-۴ | ۲۰ -۱۰ و بیشتر |
| مرحله استارتاپ هنگام جذب | خلق ایده | رشد در مراحل بذری |
| مدت زمان برنامه | ۳ تا ۷ سال | ۳ تا ۱۲ ماه |
| برنامههای مدون | ضعيف | زیاد |
| میزان حمایت کارکنان و اعضای مرکز | زیاد | متوسط |
| میزان ارتباط با مدیران | زیاد | متوسط |
| اندازه تیم داخلی | زیاد | متوسط |
| شبکه ارتباطی | زیاد | متوسط |
| میانگین سرمایهگذاری بذری | بین ۱۰۰ تا ۶۰۰ هزار یورو | بین ۲۰ تا ۱۰۰ هزار یورو |
| میزان دریافت سهم در ابتدای برنامه | زياد | كم |
میزان تمرکز بر حوزه کاری خاص | بیشتر | بیشتر |
مقایسه استارتاپ استودیو و شتابدهنده
مجموعه برنامهها
برنامه شتابدهندهها به طور کلی در دو بخش برنامه آموزشی و منتورینگ قرار میگیرد.
برنامه آموزشی
- برنامه آموزشی شامل مباحث مهم و جدیدی است که استارتاپها با آنها روبهرو میشوند: مالی، حقوقی، روابط عمومی (PR)، بازاریابی، طراحی رابط کاربری (UI و UX) و …..
- برنامههایی در قالب رویدادها، کارگاهها (Workshop) و سخنرانیهای انگیزشی
- مشاوره و منتورینگ تیمها معمولاً به صورت هفتگی برگزار میشود و بررسی رشد هفتگی استارتاپها و تعامل مسئولین شتابدهنده و برخی از منتورها با تیم، موجب احساس نزدیکی و افزایش اعتماد بین آنها میشود.
- در دمو دِی، تمرکز بر نحوه ارائه استارتاپها برای جذب سرمایه است و میتواند شامل ارائه محصولها و خدمات استارتاپها به مشتریان و سرمایهگذاران باشد.
- استقرار در فضای کار اشتراکی موجب همکاری تیمها و یادگیری فردی میشود. البته این میتواند موجب کاهش تمرکز تیمهای استارتاپی شده و از پیشرفت و کیفیت کارشان بکاهد.
منتورینگ
- منتورهای اصلی باید کارآفرینان حرفهای و باتجربهای باشند که توانایی خود را به اثبات رساندهاند.
- منتورها از طریق برگزاری رویداد Speed Dating و همسانگزینی (Match Making) با استارتاپها ارتباط برقرار میکنند.
- منتورهای اصلی در توسعه كسب وكار، جذب مشتری، نحوه ارتباط با سرمایهگذاران و… به استارتاپها کمک میکنند. سایر منتورها میتوانند سرمایهگذاران اعضای شرکتهای همکار شتابدهنده و متخصصان فنی و صنعتی باشند.